AMATEURTELE.COM
...if your desired language isn't available, the alternative language will be shown...
Nederlands
informatie pagina voor experimenteel radio-onderzoekers

 algemeen
  Item for sale
  Item adressen
  Item fail-gallery
  Item press information
  Item weblog/news

 apparatuur foto's
  Item HP 331A distortion analyser
  Item Philips PM2524 multimeter
  Item Rigol DS-1054Z
  Item Sayrosa 261 frequentieteller

 applicaties (pc)
  Item UI-View (APRS)

 banden
  Item 27Mc
  Item FRS
  Item LPD
  Item PMR

 componenten
  Item (E)EPROM
  Item crystals
  Item resistor coding

 beurzen
  Item RF Technology Days 2016

 connectoren
  Item 12VDC connector
  Item coax connectors
  Item Condor 16
  Item TNC connector

 Racal Cougar
  Item 0. Racal Cougar
  Item 1. introduction
  Item 2. compnents
  Item 3. assemblies
  Item 4. technical
  Item 5. modifications
  Item 6. data protocol
  Item 7. service

 documentatie
  Item boeken
  Item handleiding FUP1DZ
  Item jargon
  Item Morse code
  Item NATO alphabet
  Item Q-codes
  Item radio notebook

 elektronenbuizen
  Item 6H2N-EB / ECC83 / 12AX7
  Item algemene informatie
  Item ATP4 elektronenbuis
  Item elektronenbuis codering
  Item elektronenbuizen
  Item gloeistroom/-spanning
  Item reactiveren/reformeren
  Item stabilisatiebuizen

 filters/combiners
  Item 23 cm duplex filter
  Item Aerial Facilities BPD-410/420-3N
  Item Celwave P522 UHF duplexer
  Item Hoxin DX-720 diplexer
  Item JWX triplexer bc/2m/70cm
  Item Kenwood LF-30A LPF
  Item Motorola UHF cavity combiner
  Item Radiosystem RS460 cavity BPF
  Item stub filter [EN]
  Item basics: diplexer or duplexer

 legerzenders
  Item AM-65/GRC
  Item LV-80 RF PA
  Item RT-70/GRC
  Item SEM antennetuner (AGAT)
  Item SEM25
  Item SEM25 gloeispanning
  Item SEM35

 mechanica
  Item krimplak
  Item schroefdraad
  Item verspanen

 meetapparatuur
  Item 10/20/30 dB att
  Item BG7TBL noise source
  Item Daiwa CN-101L
  Item Daiwa CN-801
  Item HP P382A attenuator
  Item x-tal tester (DIY project)
  Item Krohn-Hite 4100 signal generator
  Item Radiosystem AB dummy load
  Item Rigol DSA815-TG
  Item Rohde&Schwarz SMT 02
  Item Spinner BN 52-77-66
  Item Zetagi DL50 dummyload

 tijdstandaard/GPSDO/oscillator
  Item 10 MHz low pass filter
  Item Frequency Electronics FE-5680A
  Item HP 10811 OCVCXO
  Item RS920 10MHz oscillator
  Item RS920 OCXO timestandard
  Item timestandard (general)
  Item time standard; BG7TBL
  Item tijdstandaard; VE2ZAZ
  Item time standard; W5OJM
  Item Trimble 34310-T OCVCXO
  Item Yaesu FT-8x7 (TC)XO

 meetapparatuur (info)
  Item (poor mans) spectrum analyser
  Item dummyload
  Item frequentieteller
  Item functiegenerator
  Item meetverzwakker
  Item octopus component tester
  Item oscillator adjustment
  Item staandegolfmeter
  Item test- en meetapparatuur

 modificaties
  Item Counter 1 MHz input mod.
  Item Yaesu FT-897/FT-897D
  Item Yaesu MH-48 lock mod

 naslagwerk
  Item (coax) kabels coderen
  Item APRS
  Item AWG draadtabel
  Item coax kabels testen
  Item Yaesu FT-8x7 CAT port
  Item paneelbouw

 projecten
  Item (remote) coax switch
  Item afregelen FT-8x7(D)
  Item APRS basispost
  Item APRS tracker
  Item coax switch 1-8
  Item condensator microfoon
  Item counter prescaler
  Item CTCSS module
  Item FT-2000 headset
  Item FT-2000 remote
  Item FUP1DZS meetzender
  Item Geloso G.1/1040-A
  Item Geroh AKAC019 liermast
  Item go-kit
  Item headset (Avcomm)
  Item hoofdtelefoon versterker PL500
  Item Icom IC-25E
  Item Kerona AR-301 rotor
  Item KLV 400 RF PA ombouw
  Item Lineair 400W (Frinear)
  Item MFJ-948 antennetuner
  Item parallelle poort controller
  Item Pixie CW TX
  Item programmeren FT-8x7
  Item Samlex SEC 1223 voeding
  Item TH-D7E tracker
  Item Tinytrak 4
  Item uTracer 3+
  Item voedingsconnector FT-897
  Item VSWR SA meetbrug
  Item Yaesu FT-857/897 meter
  Item zwaai Alinco DR-135E MkII

 publicaties
  Item elektromigratie in filters

 radioapparatuur
  Item Ameritron ATR-20 tuner
  Item Baofeng UV-5R
  Item Diamond X-30N rondstraler
  Item Icom IC-2e
  Item Icom IC-7300
  Item Kenwood TH-D7E
  Item Kenwood TS-830M
  Item MFJ-901b antennetuner
  Item MFJ-948 antennetuner
  Item MFJ-971 antenna tuner
  Item QYT KT-8900
  Item Triple-P TXU-1256 repeater
  Item Wouxun KG-UVD1P
  Item Wouxun speakermike
  Item Yaesu FT-101E
  Item Yaesu FT-1500M
  Item Yaesu FT-2000
  Item Yaesu FT-7800
  Item Yaesu FT-817
  Item Yaesu FT-857(D)
  Item Yaesu FT-897(D)
  Item Yaesu FT-8x7 serie
  Item Yaesu FT-991

 reparaties
  Item capacitors
  Item Geloso 3227 versterker
  Item Kenwood TS-830M
  Item Lorenz SEM25
  Item Yaesu FT-897D

 Rigol DSA815-TG
  Item meting: omroepband
  Item test: overspraak TG
  Item test: TG signaal

 schakelingen
  Item elektret microphone
  Item Time Domain Reflectometer

 surplus apparatuur
  Item Bosch Condor 16
  Item Motorola GM950 (70 MHz)
  Item Rohill R-2050

 telefonie surplus
  Item Ericsson F-955
  Item Ericsson F-955 modifcations 2017
  Item Ericsson RS203/RS2062
  Item Nokia NCM30
  Item Nokia NNF30
  Item Nokia RD72
  Item Radiosystem monitoring unit
  Item Radiosystem RS922
  Item Radiosystem RS923
  Item Radiosystem RS950
  Item Radiosystem RS951
  Item Radiosystems RS963
  Item Radiosystems RS9694
  Item RS925 service box

 theorie
  Item aarding
  Item antenna rotor
  Item antennetuner
  Item circulator/isolator
  Item snubber diode

 gereedschap
  Item Minipro TL866 programmer
  Item Velleman VTSSC50N soldering iron
  Item Yihua 852D+ soldeering station
  Item ZD-409 desoldering tweezer
  Item ZD-915 desoldering station

 werkplek
  Item soldering
  Item workshop tips

 EMC/EMI
  Item decoupling capacitors

 veiligheid
  Item Beryllium oxide
  Item EM veldsterkte
  Item radioactiviteit
  Item harardous radioation?

 overig
  Item SV500


kristaltester (bouwproject)

inleiding permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#657
Het hier beschreven artikel is verschenen in "Elektron" van februari 2016, het verenigingsblad van de VERON.
Klik hier voor het PDF artikel zoals het artikel gepubliceerd is.


De meeste elektronica hobbyisten desolderen kristallen uit oude/afgedankte apparatuur. Zo heb ik ook een bakje met diverse kristallen. Niet alle kristallen hebben een opdruk en sommige hebben de harmonische op de behuizing staan in plaats van de grondfrequentie. Vandaar dat het handig is om een kristaltester te hebben. Zo kan de zuiverheid van het signaal met een scoop worden bekeken en ook met een frequentieteller de frequentie worden bepaald. In dit artikel staat een eenvoudige schakeling beschreven evenals mijn project van het inbouwen in een behuizing.

schakeling permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#658
De schakeling is relatief eenvoudig. Er zijn meerdere varianten te vinden. Ik heb de variant gebruikt zoals Alan; W2AEW deze bescheven heeft in een Youtube video.



De schakeling zoals deze toegepast is als volgt:

image is loading...


Doordat er een gelijkspanning op het kristal wordt gezet, gaat het kristal oscilleren en daarmee ontstaat er een verschil in weerstand/stroom door het kristal. Dit kleine signaal wordt in een 2N2222 transistor ingevoerd en om dat signaal verder te versterken in een tweede 2N2222 transistor nog verder versterkt. Via een 10nF condensator wordt het signaal ontkoppeld zodat er geen gelijkspanning component meer op de sinus aanwezig is. Dit uitgangssignaal is de sinus in de grondfrequentie van het kristal.

print maken en testen permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#659
Omdat ik het geheel in een kleine behuizing wilde monteren heb ik eerst een behuizing opgezocht en een passende print maat gekozen zodat de print mooi in de behuizing past. Op deze print is met pen de schakeling overgenomen en de sporen zijn met een hand frees uitgefreesd. Het is goedkoop, eenvoudig en snel genoeg dat je meteen door kan met het bouwen. De componenten zijn op de print gesoldeerd en het signaal is op de scoop bekeken. Het resultaat werkt naar behoren.

image is loading...


image is loading...

mechanica permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#660
Het leek mij praktisch om een universeel voetje te maken voor de kristallen. Solderen en losse draden met klemmen leek mij niet erg praktisch. Daarom heb ik een IC voet in tweeën gezaagd en met een vijl bewerkt totdat er een enkele rij met pennen is ontstaan. Eén pen is de massa en de overige andere pennen zijn met elkaar verbonden en is het actieve contact. Er is een eenvoudig printplaatje in elkaar geflanst zodat er twee draden aan de sporen kunnen worden gesoldeerd en het voetje door het paneeltje past. Zo kunnen kristalen met diverse pen afstanden op de universele voet worden geplaatst. De rest spreekt redelijk voor zich. De BNC connector is op het dekseltje geplaatst en een DC connector is op de print geplaatst zodat de DC stekker door de deksel in de DC connector past.

image is loading...


image is loading...


Het samenbouwen is gelukkig eenvoudig. Een paar draden verbinden de prints en BNC connector met elkaar. Omdat het voor een test apparaatje is, is geen afgeschermde kabel gebruikt.

image is loading...

testen permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#661
Voedingsspanning er op, kristal er op en er komt een signaal uit. Het signaal is sterk genoeg dat het een frequentieteller kan sturen. Op een scoop is het signaal ook voldoende sterk dat er geen sprake is van merkbare ruis. Het valt op dat het ene kristal een mooie sinus afgeeft en een ander kristal toch een licht vervormd signaal. Dit is een eigenschap van het toegepaste kristal en mooi zichtbaar op het beeldscherm van een scoop.

image is loading...

meten permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#662
Alle kristallen uit het voorraad doosje zijn getest en gemeten. Iets dat opgevallen is, is dat een vermeend 24MHz kristal volgens de opdruk maar een signaal van 8MHz afgeeft. 8MHz is de werkelijke frequentie van het kristal, maar de 3e harmonische is 24MHz. Waarschijnlijk is in het oorspronkelijke apparaat een filter toegepast dat de 3e harmonische door heeft gelaten en daarna versterkt is zodat het gewenste signaal is verkregen. Op de spectrum analyser zijn de harmonischen uiteraard ook goed zichtbaar te krijgen. Vaak kan van de grondfrequentie van een kristal een vermenigvuldiging worden gebruikt als signaal; dus de grondfrequentie maal twee, drie, vier enzovoort. Houdt er rekening mee dat de signaalsterkte afneemt naar mate de frequentie van de harmonische verder van de grondfrequentie vandaan raakt. Vertrouw dus niet blind op de opdruk van een kristal, maar meet het kristal met de tester door om de werkelijke grondfrequentie te kunnen bepalen.

Hieronder staat het resultaat van een 12MHz kristal. Duidelijk is dat deze naast de frequentie staat en in een schakeling met een instel condensator moet worden gecompenseerd zodat de gewenste frequentie kan worden bereikt.

image is loading...

eindresultaat permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#663
Het eindresultaat staat hieronder afgebeeld. Met een stekker voeding wordt er 12VDC aangevoerd waarop de tester werkt. Door er een kristal in te drukken komt er uit de BNC connector aan de achterkant een signaal dat bekeken of gemeten kan worden met respectievelijk een scoop of een frequentieteller. Alles bij elkaar kost de tester vrij weinig en is eigenlijk van "junkbox" componenten te bouwen. Er is ook nog een sticker opgemaakt op de computer en op schaal geprint. Zo zijn de aansluitingen duidelijk herkenbaar en het staat ook nog netter.

image is loading...


image is loading...


harmonischen zichtbaar maken permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#664
Toen de kristaltester afgerond is, zijn er een aantal experimenten gestart. Er zijn een aantal kristallen uit de rommel bak getest. Drie spectrum analyses van kristallen welke getest zijn staan hieronder weergegven. Het zijn drie kristallen van reslectievelijk 8MHz (24MHz volgens opdruk...), 12MHz en 44,545MHz.

image is loading...

image is loading...

image is loading...


Het valt op dat het aantal harmonischen verschilt per frequentie. Op basis van de drie metingen lijkt het erop dat de grondfrequentie voornamelijk van invloed is op het aantal harmonischen. Hoe lager de grondfrequentie, des te meer harmonischen er zichtbaar zijn. Ook lijkt het er sterk op dat boven 60MHz boven de grondfrequentie de harmonischen bijna wegvallen in de ruis. Om ondanks het beperkte aantal kristallen een bevestigende test te doen zijn de drie beschikbare 12MHz kristallen over elkaar geplot. Hieruit blijkt dat de karakteristieken elkaar overlappen. Het aantal harmonischen komt bij de drie 12MHz kristallen overeen. Er is een klein verschil in signaalsterkte zichtbaar, maar dat is niet noemenswaardig en weinig van invloed op de test. Het aantal harmonischen wordt dus weinig bepaald door de constructie van het kristal zelf, maar meerendeel door de grondfrequentie.
Aannemelijk is het dat een 1,8MHz kristal daarmee nuttig kan zijn om een ontvanger eenvoudig te testen. De grondfrequentie valt in de 160m band, de verdubbeling is 3,6MHz (80m), 7,2MHz (40m), 14,4MHz (20m) en 28,8MHz (10m). Zo kan een ontvanger getest worden of de betreffende band werkt. Afijn, zo zijn er legio voorbeelden te verzinnen.
Er zijn zelfs zendontvangers die niet op de grondfrequentie van de kristallen werken, maar op één van de overtonen/harmonischen. Dan wordt bijvoorbeeld de derde harmonische van de grondfrequentie gebruikt door de omliggende signalen weg te filteren met bijvoorbeeld een band doorlaat filter (Band Pass Filter). Dus als je aan het experimenteren bent en je hebt niet de gewenste frequentie direct beschikbaar, mogelijk kan je een overtoon van een ander kristal gebruiken...

temperatuurinvloed op krist zichtbaar gemaakt permalink: http://www.amateurtele.com/index.php?artikel=155&id=#665
image is loading...


Na afronden van het oorspronkelijke artikel ben ik toch weer aan het experimenteren gegaan. Ik was beniewd naar de harmonischen van kristal signalen. (De resultaten van de harmonische testen zijn hierboven beschreven.) Toen ik het 8MHz kristal vast pakte om deze uit de houder te nemen was ik even in gedachten verzonken en ik hoorde de SSB HF ontvanger, dat op 16MHHz afgestemd was, dat de toon drastisch veranderde. Ofwel, de frequentie verliep toen ik het kristal vast pakte. Het mag duidelijk zijn dat dit komt door de warmte van mijn hand. Hierop ben ik geïnteresseerd geraakt naar het effect van de temperatuur.
Ik heb de spectrum analyser ingesteld en één meting van de grondfrequentie op 8MHz zichtbaar gemaakt. Bij de tweede meting heb ik het kristal verwarmd met mijn hand totdat de toon van de ontvanger niet meer veranderde ofwel het kristal bij de temperatuur stabiliseerde. Om het tegenovergestelde van warmte te simuleren heb ik een vork in de diepvries gelegd en even later de koude vork tegen het kristal gehouden. (Ja, een vork uit de diepvries...) En zoals verwacht steeg de frequentie duidelijk. Hiervan is wederom een registratie gemaakt. Hierboven zijn de effecten goed zichtbaar op de horizontale frequentie as. Het verloop is met een paar seconden al meer dan 100Hz! Dat is veel meer dan ik had verwacht. Hiermee is ook aangetoond dat een kristaloven absoluut geen luxe is voor precisie instrumenten...

8.004.730Hz = gekoeld (+67Hz)
8.004.663Hz = kamertemperatuur
8.004.605Hz = verwarmd (-58Hz)

open de afdrukbare pagina door hier te klikken

contact the administrator
If there are questions, notifications or other kind of information, please let me know by sending a messege to me by using the contact form below. If a responce on your message is desired, please make a note of it in the message. is. In this case, be sure your e-mail address is filled in on the form below.
Note; This message will be sent to the administrator and will not be shown om the website.
name (and callsign):
message:
e-mail address:
Type 3214 in the form field as a check:

AmateurTele.com - © 1984...2017 - Build: 20161003