algemeen
> adressen
> test- en meetapparatuur
apparatuur foto's
> Philips PM2425 multimeter
> Sayrosa 261 frequentieteller
applicaties (pc)
> UI-View (APRS)
banden
> 27Mc
> FRS
> LPD
> PMR
componenten
> resistor coding
connectoren
> 12VDC connector
> Condor 16
> conenctoren [rf]
> TNC connector
documentatie
> boeken
> handleiding FUP1DZ
> jargon
> Morse code
> NATO alphabet
> Q-codes
> radio notebook
elektronenbuizen
> 6H2N-EB / ECC83 / 12AX7
> algemene informatie
> ATP4 elektronenbuis
> elektronenbuis codering
> elektronenbuizen
> gloeistroom/-spanning
> reactiveren/reformeren
> stabilisatiebuizen
filters/combiners
> Aerial Facilities BPD-410/420-3N
> Celwave P522 UHF duplexer
> JWX triplexer bc/2m/70cm
> Kenwood LF-30A LPF
> Motorola UHF cavity combiner
> Radiosystem RS490 cavity BPF
> stub filter [EN]
> basics: diplexer or duplexer
legerzenders
> AM-65/GRC
> LV-80 RF PA
> RT-70/GRC
> SEM antennetuner (AGAT)
> SEM25
> SEM25 gloeispanning
> SEM35
mechanica
> krimplak
> schroefdraad
> verspanen
meetapparatuur
> Daiwa CN-101L
> Daiwa CN-801
> x-tal tester (DIY project)
> Rigol DSA815-TG
> Spinner BN
> Spinner BN
> time standard; W5OJM
> Zetagi DL50 dummyload
meetapparatuur (info)
> (poor mans) spectrum analyser
> dummyload
> frequentieteller
> functiegenerator
> meetverzwakker
> octopus component tester
> staandegolfmeter
> timestandard
modificaties
> Yaesu MH-48 lock mod
naslagwerk
> (coax) kabels coderen
> APRS
> AWG draadtabel
> coax kabels testen
> paneelbouw
projecten
> (remote) coax switch
> afregelen FT-8x7(D)
> APRS basispost
> APRS tracker
> coax switch 1-8
> condensator microfoon
> dummyload (audio)
> FT-2000 headset
> FT-2000 remote
> FUP1DZS meetzender
> Geloso G.1/1040-A
> Geroh AKAC019 liermast
> go-kit
> headset (Avcomm)
> hoofdtelefoon versterker PL500
> Icom IC-25E
> Kerona AR-301 rotor
> KF-161 + Tinytrak 2
> KLV 400 RF PA ombouw
> Lineair 400W (Frinear)
> MFJ-948 antennetuner
> parallelle poort controller
> parallelle poort controller
> programmeren FT-8x7
> Samlex SEC 1223 voeding
> TH-D7E tracker
> Tinytrak 4
> uTracer 3+
> uTracer 3+
> voedingsconnector FT-897
> VSWR SA meetbrug
> Yaesu FT-857/897 meter
> zwaai Alinco DR-135E MkII
publicaties
> elektromigratie in filters
radioapparatuur
> Baofeng UV-5R
> Diamond X-30N rondstraler
> Icom IC-2e
> Kenwood TH-D7E
> Kenwood TS-830M
> MFJ-901b antennetuner
> MFJ-948 antennetuner
> Wouxun KG-UVD1P
> Wouxun speakermike
> Yaesu FT-101E
> Yaesu FT-2000
> Yaesu FT-7800
> Yaesu FT-857(D)
> Yaesu FT-897(D)
> Yaesu FT-8x7 serie
reparaties
> capacitors
> Geloso 3227 versterker
> Kenwood TS-830M
> Lorenz SEM25
> Lorenz SEM25
Rigol DSA815-TG
> meting: omroepband
> test: overspraak TG
> test: TG signaal
schakelingen
> elektret microphone
surplus apparatuur
> Bosch Condor 16
> Ericsson F-955
> Ericsson RS203/RS2062
theorie
> aarding
> antennetuner
werkplek
> workshop tips
veiligheid
> Beryllium oxide
> Beryllium oxide
> EM veldsterkte
> radioactiviteit
> harardous radioation?
|
|
inleiding
|
De meeste experimenteel radio-onderzoekers hebben een lading meetapparatuur. Het begint mij een multimeter en een dummyload. Daarna via een SWR meter, vermogensmeter naar een frequentieteller en een oscilloscoop. En ga zo maar door. De enige beperking is vaak ruimte ene voornamelijk budget. Als je het budget en de ruimte hebt, lukt het ook nog wel om een meetzender te bemachtigen. Ik reken mij tot de gelukkigen die een meetzender hebben. Deze was kapot en kwam via omzwervingen bij mij terecht, laten we zeggen dat die is komen aanwaaien. Na een reparatie functioneert deze weer en is het nu mijn "pronkstuk" in de verzameling meetapparatuur. Een mens moet zijn dromen najagen en daarbij ook realiseren dat bij het realiseren van een droom, de droom er niet meer is. En zo zijn er qua meetapparatuur de meeste dromen verwezenlijkt. Eén rest er eigenlijk nog en dat is een spectrum analyser (SA). Vroeger waren deze apparaten onbetaalbaar voor een hobbyist en had je geluk dat je werkgever een "versleten" apparaat voor een "prikkie" over kon nemen. Maar het is en blijven schaarse en gewilde goederen. Uit het niets leek de Rigol DSA815(-TG) te komen. Een SA tot 1,5GHz met de optie van een tracking generator (TG). En voor een prijs dat bijna niet voor mogelijk werd gehouden. De technieken zijn on de loop der jaren beter en sneller geworden en daardoor is dit apparaat mogelijk. De generator genereert niet een perfect signaal, maar kan eenvoudig worden gecompenseerd door de rekenkracht die in de SA zit. Het mag duidelijk zijn dat een SA met de prijs van een factor tien beter, sneller, nauwkeuriger is, maar heeft een experimenteel radio-onderzoeker die voordelen nodig? Ik betwijfel het. Er zijn eerder "goedkope" SA's op de markt gekomen, maar dat was net niet bruikbaar. De specificaties waren te slecht om echt iets mee te kunnen. De DSA815(-TG) maakt daar verandering in door een goed en bruikbaar apparaat op de markt te zetten.
|
|
spectrum analyser
|
werking
Voor de volledigheid even een kleine introductie in een spectrum analyser. Een spectrum analyser is een apparaat dat een elektrisch signaal in beeld brengt, net als een oscilloscoop. De overeenkomst met een oscilloscoop is dat de signaalsterkte (amplitude) in de verticale richting wordt weergegeven. Het verschil is echter dat een oscilloscoop op de horizontale as de tijd heeft weergegeven en een SA op de horizontale as de frequentie. Als een scoop van links naar rechts "schrijft", schrijft het beeld met de tijd mee. Als de tijd verstrijkt, verplaatst de punt dat het beeld "schrijft". Bij een SA schrijft een punt ook het beeld, alleen begint het met de laagste frequentie links en naar mate de punt naar rechts gaat wordt de frequentie hoger. Dus als er geen signaal op een SA wordt ontvangen, zal er in theorie een vlakke lijn zijn op het scherm. Als er een signaal van 100KHz wordt ontvangen, zal er op de horizontale as bij 100KHz een verticale streep zichtbaar zijn. De hoogte van de streep correspondeert met de signaalsterkte, hoe sterker het signaal, des te hoger de streep. Als er twee signalen binnen komen van 100 en 200KHz, zullen er dus twee vertikale strepen zichtbaar zijn enzovoort.
toepassing
Met een SA zijn meerdere metingen mee te verrichten. Zonder in detail te gaan zijn hier enkele voorbeelden van de mogelijkheden:
- Filters afregelen (het kantelpunt zichtnaar maken);
- De laagste staandegolfverhouding van een antenne bepalen;
- Signaalsterktes bepalen;
- Harmonischen zichtbaar maken (ongewenste signalen);
- De demping van filters bepalen;
- Signaalbreedte bepalen.
Houd er rekening mee dat voor enkele metingen hulpmiddelen nodig zijn zoals een SWR meetbrug en bijvoorbeeld een TG.
|
|
tracking generator
|
Een vrijwel onmisbaar onderdeel bij een SA is een TG. Bij de Rigol DSA815 is dit een optie die niet later ingebouwd kan worden. De meerprijs voor de TG is minimaal en ik denk dat het zeer onverstandig is om een DSA815 te kopen zonder TG. Dus de DSA815-TG is de juiste keus naar mijn idee.
werking
De werking van een TG is vrij eenvoudig. Bij het "lezen" van de SA genereert de TG bij de corresponderende frequentie een signaal van constante sterkte (in theorie). Dus als de SA 100KHz leest, dan genereert de TG een signaal van 100KHz. Bij 200KHz lezen, wordt er 20KHz gegenereerd enzovoort. Dus als de uitgang van de TG met de ingang van SA wordt gekoppeld, is er een rechte lijn zichtbaar omdat er geen verliezen zijn. In de praktijk zijn er altijd kabel verliezen dus moet de SA gekalibreerd worden zodat de verliezen worden gecompenseerd, maar dat terzijde. Als het signaal van de TG in een laag doorlaat filter (LPF) wordt gestopt en het uitgangssignaal in de SA, wordt de respons zichtbaar. In theorie zou in het lage deel het volledige signaal doorgelaten moeten en naar mate de frequentie hoger wordt, het signaal worden gedempt. De lijn op het scherm zal dan, naar mate de frequentie hoger wordt, dalen. Dan is het mogelijk om de verliezen te bepalen in het doorlaat gebied. Het is mogelijk om de frequentie te bepalen waarbij het signaal gehalveerd is (-3db). En de maximale demping is zo te bepalen. Ook is de steilheid van het filter te zien. Bij 70cm repeaters is het zeer lastig om goede filters te maken. De doorlaat moet zo veel mogelijk zijn en de demping aan de andere kant ook zo groot mogelijk. Hoe dichter de frequenties bij elkaar liggen, des te moeilijker is dit te bereiken. De demping van het signaal bij een 70cm repeater bij 1,6MHz shift is minimaal 80dB. Een goede SA met TG is voor het afregelen onmisbaar.
Zonder TG kan je alleen de ingekomen signalen meten. Het testen (doorfluiten) van een filter is zonder TG niet mogelijk.
|
|
wat je moet weten van SA's
|
Het belangrijkste dat je moet weten van een SA is dat de ingang zéér gevoelig is. Als deze bijvoorbeeld meer dan +20dBm binnen krijgt, is het einde oefening en kost het veel geld om het apparaat weer werkend te krijgen. U bent gewaarschuwd. Neem dus áltijd een dummyload met voldoende capaciteit en een meetuitgang van bijvoorbeeld -30dB om ervoor te zorgen dat de ingang niet wordt overbelast.
De prijs van een SA wordt voornamelijk bepaald door de maximale frequentie en de te meten dignaalsterkte. SA's die tot 250GHz gaan zijn uiteraard duurder dan die tot 1,5GHz gaan. De "diepte" van meten is ook bepalend. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een maximaal te meten demping van -100dB.
|
|
tot slot
|
|
Helaas heb ik het budget er niet voor (over) om een Rigol DSA815-TG te kopen. Het zal nog wel even duren voordat er een komt, maar je moet blijven dromen nietwaar?! (Donaties zijn uiteraard van harte welkom. Dan kan ik weer extra artikelen schrijven over de metingen met een SA.) ;-)
|
|
